Midyat ‘ta üretilen ev şarapları
Ocak 6th, 2011 |27/12/2008 0:30
Tarım Bakanlığı, Midyat ‘ta üretilen ev şaraplarını marka haline getirmek isteyen iki Süryani girişimciye 250 bin YTL destek kredisi verdi
MARDİN/İSTANBUL - Süryani şaraplarına devlet desteği geldi. Mardin’in Midyat ilçesinde ‘Shiluh’ marka şarap üretmek isteyen iki Süryani işadamına Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, 250 bin YTL destek kredisi sağladı. İşadamı Jakop Gabriel, “Yıllardır evlerde üretilen Süryani şaraplarını artık markalaştırmak istiyoruz” dedi.
Mardin ve çevresinde yüzyıllardır şarap üretiliyor. ‘Shiluh’ şarabı da adını Midyat’a bağlı Shiluh Köyü’nden (Barıştepe) alıyor. (Angelina Jolie ve Brad Pitt’in kızlarına verdiği ‘o tuhaf’ isim ‘Shiluh’ (Shiloh), Süryanice’de ‘Barış’ anlamına geliyor.) Şarap üreticileri Midyatlı Yuhanna Aktaş ve Jakop Gabriel, bu köyden… Aktaş, Midyat’tan hiç ayrılmamış, Jakop Gabriel ise İsviçre’de çalışıp emekliye ayrıldıktan sonra memleketine dönmüş. İşadamları tesis çalışmasını sürdürürken, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı da Süryani şaraplarını desteklemek için işadamlarına 250 bin YTL destek kredisi sağladı. Midyat-Cizre karayolu üzerinde 10 dönümlük alanda kurulacak olan şarap fabrikası, nisan ayında hizmete girecek.
Gabriel umutlu: “Yılda 250 bin şişe üretimi gerçekleştirilecek. Bölgede organik bağcılığı teşvik edeceğiz. Almanya ve İsveç’in yanı sıra Süryani şarabını iç pazara dağıtacağız. Geleneksel Süryani şarabını dünyaya tanıtmaya kararlıyız.”
Ağustos ayında Shiluh’un üretildiği bağları gezen Hürriyet muhabiri Gülden Aydın, kırmızısını kalın gövdeli, rayihası damakta kalıcı; beyazını sert içimli ve alışılan beyaz şaraplardan çok farklı olarak nitelendirmiş. Shiluh şarapları, yöreye özgü üç üzümden yapılacak: Hinve komi (siyah), mazrone ve kerküş (beyaz). Gabriel’in Aydın’a verdiği bilgilere göre “1970’li yıllarda yurtdışına göç başlamadan önce, Güneydoğu’da 50 bin Süryani yaşıyordu ve çoğu bağcılık yapıyordu. Göç sonrası bağlarda binlerce kütük kesildi veya yakıldı. Geleneksel şarap üretimi de göç etmeyen bir avuç Süryani’nin evinde, ancak kendi ihtiyaçlarını karşılayacak miktarda devam etti. Halen Mardin, Midyat ve civardaki köylerde 3 bin 500 Süryani yaşıyor.” (dha, Radikal)
Midyat İlçesinde Süryani yatırımcılar ‘Shilluh’ markası adı altında organik şarap üretim tesisini kuruyor. Mardin Valisi Mehmet Kılıçlar da girişimci Süryani işadamlarına destek olacağını ifade etti.
Süryani girişimciler Yuhanna Aktaş ve Jakop Gabriel Midyat İlçesinde Süryani şarabını yeniden canlandıracak projeyi hayata geçirdiler. Süryani girişimciler 5 bin yıllık şarap geleneklerine bağlı kalarak kuracakları modern tesisle Midyat’ı organik şarap merkezine dönüştürecek.
Midyat Süryani Şarabının Almanya ve İsviçre ülkelerine de ihraç edilebilmesi için bu ülkelerde de şirket kurma çalışmaları devam ediyor. Yapılacak tanıtım işlemleriyle Midyat Süryani Şarabı diğer Avrupa Birliği ülkelerine de ihraç edilecek. Turizm bölgelerinde de yerli ve yabancı turistlerin şaraba ilgisini artırmak için çeşitli projeler geliştirilecek.
İlk başlarda ev için yapılan, düğünlerde, yemek sofralarında, sohbet ortamlarında ya da misafirler geldiğinde ikram edilen Süryani şarabı şimdilerde fazla üretilerek, şaraba merakı olanlara da satılacak. Beş bin yıllık teknikle ev ortamlarında üretimi yapılan organik şaraplardan beyaz olanı, “Mazrone” üzümünden, kırmızı olanı da “Ĉınve Kome” üzümünden yapılıyor.
Taş ve gümüş işlemeciliği gibi alanlarda büyük hünerlere sahip oldukları bilinen Süryanilerin yıllarca evlerde ürettikleri şarapçılık göçle birlikte zamanla yok olmuştu. Bölgede huzurun tekrar tesis edilmesinden sonra göç eden ailelerin geri dönmesiyle birlikte şarapçılıkla uğraşan ailelerin kalmadığı Midyat ilçesinde tekrar bir canlanma meydana geldi. Şimdi de Süryani girişimciler Yuhanna Aktaş ve Jakop Gabriel Midyat’ta organik şarap tesisini kurmak için çalışmalarını tamamladı. Ruhsat işlemleri tamamlanan tesisin uygulama projeleri hazırlandı, TAPDK’e organik şarap üretimi için başvurular yapıldı. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığının 81 ilde başlattığı Kırsal Kalkınma yatırımlarını destekleme programından yararlanmak içinde başvurular gerçekleştirildi.
Merkezi Midyat’ta bulunan Ninve Gıda, Meşrubat, Tarım, Turizm, Danışmanlık, Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Organik şarap üretim tesisini Işıklar Mahallesi Cizre yolu üzerinde bulunan 10 bin metrekare alan üzerinde kuracak. Midyat’ın Nahit katori taşından inşa edilecek olan organik şarap üretim tesisi 2009 yılının ilk aylarında faaliyete geçecek ve ilk şarap üretimi bu yıl yapılacak. 15 kişinin çalışacağı tesiste ilk etapta 250 bin şişe şarap üretilecek. Her yıl talebe göre üretim miktarı arttırılacak.
Tepkilere aldırmıyoruz
Tesiste Üretilecek Süryani ŞarabıAktaş, “Bölgede insanı şarabın içilmesinin haram olduğu bakışı nedeniyle bugüne kadar seri üretime geçemiyorduk. Şuan bile ilçeye şarap üretim tesisini kuracağımızı duyan insanlardan olumsuz tepkiler alıyoruz. İlk etapta tepki vermelerini de normal karşılıyoruz ama zaman içinde ilçenin olumlu yönde tanıtımına katkısı nedeniyle şaraba bakış açısının değişeceğine inanıyoruz. Midyat’ın organik şarabını tüm Türkiye’ye ve dünyaya tattırmaya kararlıyız. Bölgede şaraplık üzümün üretimi az oluyor. Şarap fabrikasını kurmamızın ardından sadece Midyat ilçesinde değil tüm bölgede bağcılık gelişecek. Şehir merkezinde ve köylerde yeni üzüm bağlarının ekimini gerçekleştireceğiz. Kaliteli bir Şarabı üretmek için üzüm ağaçlarına itina ile bakmak gerekiyor. Tesisin kurulmasıyla birlikte birkaç yıl içinde artık bağcılık ta önemli bir gelir kaynağı haline gelecektir.
Süryani şarabında alkol olmadığını ifade eden Jakop Gabriel ise, “Süryani ev şarabı’nın 5 bin yıl öncesinden günümüze kadar sürekli ev ortamında katkı maddesi ve alkol kullanılmaksızın üretildiğini belirterek, “Şarap üretimini, geleneklerimize bağlı kalarak kuracağımız tesiste de üreteceğiz. Şarap çok kıymetli bir içecek, onun için eve gelen misafirlere ikram için yapılırdı. Bizde bu gelenek haline gelmiş ve bizler bunu severek yapıyoruz. Şarabımıza hiç bir alkol maddesi katmadan yapıyoruz . Bu diğer şaraplara göre bizim şarabımızın en önemli özelliklerinden biri. Kaliteli şarabın üretilmesi için özenle yetiştirilmiş üzümleri tercih edeceğiz. Daha önce manastır, kilise ve evler için sınırlı sayıda üretilen şarap, turizmin gelişmesiyle çok talep görmeye başladı. Ürettiğimiz şaraplar yurt içinden ve yurtdışından yoğun ilgi görüyor. Hatta Süryani üretimi bu şarapların ünü o kadar yayılmış ki uzak yerlerden gelip bu şarapları satın alan insanlar bile var” dedi.
Haber: Midyat Habur Gazetesi, M.Halis İŞ
Güncelleme Tarihi:9 Temmuz 2008
Midyat Tarihçesi
Midyat’la ilgili ilk yazılı bilgiler M.Ö 13.Yüzyıla kadar uzanır. Asur kralları için ele geçirilerek talan edilecek bir bölgedir. II. Aşurnasipal M.Ö. 879 yılında gururla: ’Matiate’yi (=Midyat) ve köylerini buyruğum altına soktum. Bol ganimet edinip, onları yüklü haraca ve vergiye bağladım’ der. Midyat bölgesi, tarih boyunca bu türden olaylarla sıkça karşı karşıya kalır. Midyat dünyanın en eski yerleşim bölgesi olan Yukarı Mezopotamya’da yer aldığı için tarih boyunca Sümerler, Asurlular, Urartular, Makedonyalılar, Persler ve Romalılar gibi bir çok uygarlığın egemenliğine sahne olmuştur.
Midyat’ın İslam egemenliği altına girmesi M.S 640 yılında, Hz. Ömer dönemine rastlar. Daha sonra bölgeye yine müslüman olan Emevi ve Abbasiler egemen olmuştur. Özellikle Abbasilerin yöreye hakim olmasıyla birlikte bölgede çok geniş bir imar hareketi başlamıştır. Midyat köylerinin büyük bir kısmı Abbasilerin en parlak dönemini yaşadığı Sultan Harun Reşit zamanında kurulmuştur.
Bir Anadolu Türk beyliği olan Artukoğulları beyliği döneminde, Deyrizbin (Acırlı) beyleri, Artukoğulları beyliğinin egemenliğine girmiştir. 1810 yılında ilçe olan Midyat, 1890 yılında belediye teşkilatına kavuşmuştur. Belediye teşkilatı derken sizlere tüm Midyatlıların bildiği daha 1960’lı yıllarda belki de (elimde kesin veriler olmadığı için) Türkiye’nin ilk Bayan Belediye Başkanı tarafından yönetilme eşitliği ve hoşgörü başarısını gösterdiğini vurgulamadan geçmenin, ilçe halkına haksızlık olacağı inancındayım.
1997 yılı genel nüfus sayımları sonuçlarına göre Midyat merkezin nüfusu 61.378 olarak tesbit edilmiştir. Estel ve Eski Midyat olarak bilinen ve birbirlerine 3 km. uzaklıktaki iki ayrı yerleşim yeri ve dokuz mahalleden oluşan Midyat’ın arazisi çıplak ve sert görünüşlü, kumlu, killi kalkerli kapalı derin vadi ve tepeler şeklindedir. Karasal iklimin hakim olduğu Midyat’ta yağışlar genellikle ilkbahar ve sonbahar mevsimlerinde görülür. Bitki örtüsü step şeklinde meşeliklerdir.
Geçmişten günümüze Midyat insanı geçim kaynağını çiftçilik, hayvan yetiştiriciliği ve el sanatları oluşturmuştur. Midyat’ın geleneksel el sanatları taş işlemeciliği, gümüş işlemeciliği (Telkari), bakırcılık, kilim dokuma, kumaş boyama, çömlekçilik, kuyumculuk günümüzde önemini koruyor. Son yıllarda talebinde büyük artış gözlenen gümüş işlemeciliği yurt dışında da kendine pazar bulabiliyor. Eski Midyat’ta yan yana dizilmiş 25 kadar küçük atölyede, gümüş geleneksel işleme ve tamamıyla el emeğiyle işlenerek, yüzük, gerdanlık, vazo, kemer, anahtarlık, çay kaşığı ve bardak altı gibi aksesuarlara dönüştürülerek ülkemizde ve yurtdışına satışa sunulmaktadır. Midyat’ın aslında çok eski geçmişe sahip olup günümüzde tekrar rağbet gören diğer bir sanatı olan taş işlemeciliği, Kaymakamlık tarafından açılan atölyede hizmet vermektedir.
Evde Şarap Yapımı Esnasında Arındırma İşlemi:
Hazırlanan maya hazırlanmış sıvıya ilave edilir edilmez kabın ağzı bir parça politenle sarılmalıdır. Bu tüm çevresine kuvvetlice bastırılmalı ve çevresi sağlam bir iple sıkıca bağlanmalıdır. Bu hava yoluyla gelen zararları engelleyecektir, çünkü mayalanma sırasında oluşan gaz kendisine bir çıkış yolu bulacak ve sürekli akım yolunu yükseltecektir böylece havanın içeri girmesini ve hasarları engelleyecektir. Bu politen sarmaktan çok daha iyi bir şey varsa o da mayalama kilididir. Mayalanma kilidi kullanılmasının nedeni şaraba ulaşacak olan hava yoluyla geçecek zararları engellemektir. Öncelikle kilit delinmiş mantar tapaya yerleştirilir daha sonra da bu tapa kaba yerleştirilir. Daha sonra su gösterilen derecede doldurulur. Mayalanma esnasında oluşan gazlar suyun içinden kabacık şeklinde yükselir, fakat hava yoluyla gelen zararlar dışarıda tutulur. Kilit içindeki sudan daha iyisi ikinci olarak anlatılan, küçük bir miktar arındıran solüsyon ya da bir ezilmiş ve dağıtılmış Cambden tableti. Bu en iyisi çünkü bazen olduğu gibi, şişede bir içine emme durumu olursa içeriye çekilen hava bu solüsyon tarafından arındırılır. Şişede içine çekme durumu oluştuğunda kilit aksine çalışır ve bu genellikle şarap şişeye sıcakken konulduğunda, aynı anda kilitlendiğinde olur. Ancak eğer bu durum oluşursa endişelenmeyin. Çünkü gaz oluşur oluşmaz kilit uygun şekilde işlemeye başlayacaktır.
Burada bahsedilen method ve tariflerle, berraklaşma için mikaya ya da başka herhangi bir gerece ihtiyaç yoktur. Bu şaraplar genellikle mayalanma süreci bitmeden kendilerini temizler. Mayalanma bitmeden bir ay önce parlakça berrak şaraplar elde etmek aslında olağandır. Eğer birkaç kupalık bir şarabın berraklaşması yavaş görünüyorsa panik yapmayın, mayalanma tamamen bittikten birkaç hafta sonra berraklaşma çabucak gerçekleşecektir. Berrak bir şarabın her zaman atılacak ufak tortuları olduğunu akılda tutmak oldukça önemlidir, öyleyse, içindeki son katışkıları ve belkide görülmeyen maya buğularını atsın diye zaman vermek için şarabı kristal berraklığına geldikten sonra en az bir ay bekletmek en iyisi olacaktır. Eğer bu yapılmazsa, az miktarda bir tortu şişelerde oluşacaktır ve şarabı bardağa döktüğünüz zaman bunlar çalkalanıp şarabı bulandıracaktır. Böyle bir olay felaket anlamına gelmez, çünkü tortu yeniden yatışacaktır, belkide bir gece içinde ancak bu şişeyi bir kenara koymanız anlamına gelir. Tüm mayalanma bittikten sonra şarabı (eğer tamamen kristal berrak olmamışsa) tortuları geride bırakarak bir başka kaba boşaltmak en iyisidir. Daha sonra, şarap nihayet kristal berraklığına ulaştığı zaman şişelere boşaltılmalıdır. Bu boşaltım, bizim adlandırdığımız gibi, küçük bulanıklıklardan çabucak kurtulunmasına yardım eder.
Şişenin boynu pamuk yapağıyla tıkanır ve sıcak bir yere koyulur. Birkaç gün içinde-genellikle üç gün olur- mayalanmakta olan bu küçük parça yapmayı beklediğiniz, bir parça şarap eklemeye hazır hale gelir.
lamak için, maya ya da öz, gıdayla birlikte eklenir ve tüm mayalanma bitene kadar şarap ılık bir yerde bekletilir.
Birçok acemi mayalanmakta olan şarabını hava alan dolaplarda ya da mutfakta kaynatıcının yanında sıcakta tutmaya razıdır. Diğerleri özel olarak bir mayalama kabını nasıl oluşturabileceklerini merak edecektir.
Sponsor Websiteleri